Skip to content
G�r�n�m
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto-adjust screen resolution Increase font size Decrease font size Default font size
Burdas�n�z: Trtarih.Com arrow Tarih arrow Osmanli Tarihi arrow Neden Hasta Adam?
Neden Hasta Adam? Yazdır E-posta
Yazar Mustafa Özdemir   
Bilindiği üzere Osmanlı Devleti küçük bir beylikten Cihan İmparatorluğuna haline gelmiştir. Bu kadar kısa sürede küçük bir beylikten büyük bir devlete dönüşmesinin nedenleri arasında yetenekli devlet adamlarının varlığı, Osmanlı devletinin fethettiği

yerlerdeki insanlara hoşgörülü davranması ve ideal bir iskan politikası izlemesini gösterebiliriz. Fatih’le İstanbul fethedilmiş ve başkent yapılmış Yavuzla Sina çölü geçilmiş halifelik Osmanlı devletine geçmiştir. Kanuni ile doğal sınırlara ulaşılmış ama yinede Osmanlı devletinin Kızıl Elma’sı cihan imparatorluğu kurmak düşüncesi olmuştur. Tüm kurumları iyi bir şekilde yönetilmiş toprak sistemi sayesinde devlet hazinesinden para harcamadan büyük bir orduya sahip olunmuş, Vakıf sistemi sayesinde devlet bayındır hale getirilmiş yine devlet hazinesinden para harcanmadan okullar, yollar, köprüler, kervansaraylar, medreseler yapılmıştır. Balkanlarda fethedilen yerlere Türkler yerleştirilmiştir. Bu şekilde mükemmel denilecek seviyede bir devlete ne oldu da hasta adam konumuna düştü?
Osmanlı bu şekilde dünyaya hükmederken Avrupa’da tek güç kiliseydi halk yokluk içinde yaşarken din adamları varlık içinde yüzüyordu ve kilisenin bol miktarda toprağı vardı devlet yönetiminde baskın bir kilise etkisi görülmekteydi. Endüljans (Ortaçağ Avrupa’sında bir tür günah çıkarma ve ölümden sonra cennette gitmek için Papa'nın sattığı af belgesi.Kilisenin halktan para alarak cennetten toprak satmasıdır) denilen kağıtla insanların günahlarının affedildiğine inanılmaktaydı. Böylece halk fakir, kilise zengindi. İşte bütün bu olayları birbiri ile ilişkilendirirsek Osmanlı altın çağını yaşarken Avrupa ortaçağın karanlığına gömülmüştü. Peki ne oldu da Avrupa o dönemden sonra yükselirken Osmanlı gerilemeye başladı ilk cevabı İstanbul’un fethiyle İstanbul’dan kaçan bilim adamlarının İtalya’da Rönesansı (aydınlanma) başlatmasıyla insanlar aydınlanmaya başlamış.Almanya’da Martin Luther’in önderliğinde reform hareketlerini başlatmış, kilisenin yaptıklarının yanlış olduğunu ortaya çıkarmış ve dindeki bu yanlışlıkları ortadan kaldırmış kilise etkisini azaltmıştır.Böylece Avrupa birinci yükselme dönemine girmiştir.Osmanlı ise yerinde saymaya başlamıştır.

Avrupa’da ikinci yükselme dalgasını Fransız İhtilaliyle görmekteyiz.Kralın baskısı altından bunalan halk yokluk ve sefalet içindeydi Krala başkaldırı hareketi de sayılan Fransız İhtilaliyle halk Bastil Hapisanesi’ni basarak hükümlüleri serbest bıraktı halk amacına ulaştı. İlk defa demokrasi, adalet, özgürlük, insan hakları gibi kavramlar ortaya çıktı ve bu ihtilal Fransa’nın sınırlarını aşıp tüm dünyayı etkiledi Osmanlı devleti ise ilk etapta bu ihtilalden etkilenmese de ihtilalin yaydığı milliyetçilik akımlarından etkilenmesi kaçınılmazdı. Çünkü çok uluslu bir yapıya sahipti. Kısa zamanda korkulan oldu ve Osmanlı egemenliğindeki milletler bağımsız olmaya başladılar bu dalga balkan savaşlarının sonunda son bulmuştur çünkü Osmanlı egemenliğindeki son millet Arnavutlukta bağımsız olmuştur. Fransız ihtilaliyle Avrupa’da birçok ülke meşruti yönetime geçmiş fakat Osmanlı devleti hala mutlakiyetle yönetilmekteydi. O cihan imparatorluğu bir türlü geri kaldığını kabullenememiş yenilikleri yakından takip edememiştir. Yapılan ıslahatlar yüzeysel kalmıştır. Halktan alınan verginin miktarı yükseltilmiştir.Böylece halk toprağı terk etmeye başlamış ve Osmanlıda önemli bir yere sahip olan toprak sistemi bozulmaya başlamıştır.

Avrupa’nın üçüncü yükselme dalgası ise Sanayi Devrimiyle başlamıştır.Buharlı makinenin icadıyla Avrupa sanayisi gelişmiş ve seri üretime geçilmiştir.Bununla birlikte Osmanlı Devletinde Fransızlara ve İngilizlere kapitülasyon verilmiş, böylece seri halde üretilen mallar Osmanlı pazarına egemen hale gelmiştir. Osmanlıda ise el tezgahlarında üretilen mallar pahalı olduğu için halk dışarıdan gelen ucuz malları tercih etmiştir. Zaten az sayıda olan Osmanlı el tezgahları da kapanmıştır. Osmanlı devletinde ise şehzadenin sancaklara gönderilip yönetim tecrübesi kazanmasına son verilmiş ve şehzadeler sarayda yani kafes usulü uygulamasına geçilmiş böylece saray kadınları yönetimde söz sahibi olmaya başlamış tecrübesiz padişahlar tahta geçmiştir. Osmanlı devleti zayıflamasıyla İstanbul’da yeniçeriler İstanbul isyanlarını çıkarmış istedikleri padişahı öldürüp istediklerini tahta çıkarmaya başlamışlardır. Anadolu’da ise halktan alınan vergiler fazla olduğu gerekçesiyle Bozoklu Celal ismindeki kişi celali isyanlarını çıkarmıştır. Eyaletlerde durum farklı değildir.Alınan vergilerin iltizam sistemiyle mültezimlere satılması ve mültezimlerin halktan fazla vergi alması eyaletlerde eyalet isyanlarına sebep olmuştur. Toprak sistemi bozulunca dolayısıyla Osmanlı ekonomisi çökmüş çoğunlukla toprağa bağlı olan ordu teşkilatı da bozulmuştur. Osmanlıyı ayakta tutan en önemli kurumların bozulması devleti giderek daha da çöküntüye sokmuştur ne kadar yenilik yapılsa da ya halktan destek bulamamış yada sorunların özüne inilememiştir. Osmanlı çöküşten kurtulamamıştır. Ne kadar meşruti yönetime geçilse de bunda çok başarılı olunamamıştır. Bütün bunların sonunda Avrupa,, sanayisi için hammadde arayışına girmiş ve ülkeler sömürgeleri için çıkar çatışmaları baş göstermiş ve bunun sonunda Birinci Dünya Savaşı patlak vermiştir. Osmanlı devleti ise kaybettiği yerleri geri almak, yeniden prestij kazanmak ve Osmanlı aydınlarının Alman hayranlığı gibi nedenlerden dolayı girmemesi gereken savaşa girmiş ve savaşı ittifak devletleriyle birlikte kaybetmiştir. Bu savaş koskoca bir cihan imparatorluğunun sonu olmuştur. Üç kıtada toprağı olan bir devletin parçalanması leşe konan kuzgunlar gibi itilaf devletlerinin iştahını kabartmış tüm Anadolu’yu işgal etme telaşına kapılmışlardır. İşgaller karşısında halk kayıtsız kalmamış tepkisini yerel direnişlerle göstermiş ve Mustafa Kemal’in önderliğinde topyekün milli mücadeleye girişmiş ve bunda başarılı olmuştur. Bir cihan imparatorluğunun küllerinden yepyeni bir devlet doğmuştur. Devletimize Türkiye Cumhuriyeti adı verilmiştir.

Devletimiz daim olsun.


Görüntüleme sayısı: 174

Bu yazıya ilk yorumu yazın

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved

 
< Önceki   Sonraki >
Isim:

Mesaj:

Giriş Formu

Tarih Yolcusu

 
Malazgirt Savaşı Üzerine

Malazgirt Savaşının sonucu hakkında yazılan bilgi not...

Diğer Yazıları

Kimler Sitede

Üye Bağlı Değil

Haftanın Konusu / Son Yazılanlar

Google

Mavi Okul
TrTarih.Com Reklam Hizmetleri