DİVAN-I HÜMAYUN ÜYELERİ VE GÖREVLERİ Veziriazamın(Sadrazam):-I.Murad döneminden itibaren vezir sayısı artmış ve ilk veziriazam Çandarlı Halil Paşadır.-Bütün tayinler ve aziller,terfiler veziriazamın elindeydi.- Seferlerde idam hükmünü verebilirdi.-Divanın ehl-i seyf (ehl-i kılıç)sınıfını temsil eder.-Sefer zamanında padişahın emri gibi geçerlidir.-Seferde olduğu zaman yerlerine merkezde sadaret kaymakamı bakardı.-Sadece padişahın emri ile katledilebilirdi.-Divan-ı hümayunda neticelenemeyen konuları kendi konaklarında İkindi Divanında görürdü.-Fatihten itibaren devşirmeler ön plana çıkmıştır.-Padişahın altın mührünü taşırdı.-Veziriazam konaklarına Paşa kapusu veye Babıali denirdi.

 Kubbealtı vezirleri.-Kıdem olarak başta gelen veziriazamın yardımcılığını yapardı.-I.Murat döneminde sayısı 2 yıldırım dönerminde 3 kanuni döneminde 7 olmuştur.-Vezir olmak için sancak beyliği,beylerbeylik ve Rumeli beylerbeyliğinde görev yapmak gerekirdi. 

Kadıasker(kazasker)-Ehl-i Şer-i (ilmiye)sınıfındandır.-1362’de Imurat döneminde kurulmuştur.-Kadıların ve halkın divana getirdiği davaları inceler ve kara verirdi-Kadı,müderris ve müftülerin tayin ve terfilerine yapardı.-Medreseleri yeni bitirenlerin görevlendirmesini yapardı.-Rumeli ve Anadolu kazaskeri olmak üzere ikiye ayrılırdı.-Kendi bölgelerindeki ulemanın işlerini ruznamçe adı verilen kayıt defterine kayderdi.-XVI.yy’dan itibaren önemi azalmış ve şeyhülislamın önemi artarak müderris ve müftülerin tayinini yapmıştır.-Padişah sefere çıktığı zaman o da sefere çıkardı, padişah sefere çıkmazsa sefere yerine ordu kadısı tayin ederdi. 

Defterdar-Ehl-i kalem(kalemiye)sınıfındandır.-Padişahın malının mutlak vekili ve temsilcisidir.-Defterhanenin ve hazinenin açılması görevidir.-Devletin gelir ve giderlerini tespit eder.-Bütçeyi hazırlayıp padişahın onayına sunar.-Kendisine yardımcı olanlara dirlik ve rütbe verilmesini padişaha önerebilirdi.-Anadolu ve Rumeli olmak üzere ikiye ayrılmış daha sonra merkezde şıkkısani adıyla üçüncü bir defterdarlık kurulmuştur.-Emrinde kalabalık bir memur sınıfı vardır ve işlerini bu memurlar ve bağlı bulundukları kalemler vasıtasıyla yürütür.-Bu kalemler   1)Ruznamçe Kalemi: Devletin tüm gelir ve giderlerini kaydeder, ayrıntılı olarak hazinenin günlük kayıtlarını tutardı.  2)Maliye Emirleri Kalemi:Maliye ile ilgili emirleri yazar ve bunları ilgili yerlere gönderirdi.  3)Tarihçi Kalemi: Diğer kalemlerin hazırladığı belgelere tarih koyardı-Bunlardan başka devlet gelirlerinin tahsil edilmesine bakan başbakı kulu,tahsilat işine yardımcı olan veznedarbaşı,hazine işlerine ait defterleri tutan sergi nazırı adı verilen memurlar vardı. 

Nişancı-Ehl-i kalem(kalemiye)sınıfındandır.-Dış ülke hükümdarlarına yazılacak nameleri, vezirlerin menşur ve beratlerini  yazar ve incelerdi.-padişahın fermanlarına tuğra basardı-Ülke topraklarının kayıtlarını tutar ve bunları tahrir defterlerine kaydederdi.-Bütün bu işlerinde reisülküttap ve reisülküttaba bağlı kalemler aracılığı ile yürütürdü.bu kalemler şunlardır:1)Beylikçi Kalemi (Divan kalemi):Divanda alınan kararları mühimme adı verilen divan defterine kaydetmek, diğer devletlerle yapılan yazışmaları yazmak ve korumak görevidir.2)Tahvil Kalemi(Nişancı Kalemi) : Devlet topraklarının,tımar ve zeametlerin kayıtlarını tutan kalemdir.üst düzey görevlililerin tayin ve terfilerinin kayıtlarını tutardı.3)Ruus Kalemi:rütbesi küçük olan devlet görevlililerinin atama ve maaş durumları ile özlük işlerini bakan  kalemdir.4)Amedi Kalem:Veziriazamın,padişaha ve yabancı ülkelere göndereceği yazılarını ve müsveddelerini hazırlardı. -XVII.yy.dan itibaren diplomasinin önemi artmasıyla birlikte reisülküttap nişancının emrinden ayrılmış ve önemi artmıştır.dış işlerden sorumlu hale gelmiştir. 

Kaptan-ı Derya:Ehl-i seyf  sınıfındandır.İstanbul’da olduğu zaman denizcilikle ilgili konularda görüş bildirmek için katılırdı. 

Şeyhülislam:-Ehl-i Şeri sınıfındandır.-Divan üyelerinden değildir.çünkü divanda alınan kararlarda fetva verme yetkisine sahip olduğundan siyasi iradenin dışında tutulmuştur.-İlk Şeyhülislam II.Murat döneminde Molla Fenari’dir-Alınan kararların Şer’i hukuka uygunluğunu inceler ve kara verirdi.-Protokolde veziriazama eşitti.-XVI.yy.dan itibaren önemi artmış ve kadı ve müderrislerin tayin ve azil işlemlerini yapmıştır. 

Yeniçeri Ağası: -Ehl-i Seyf sınıfındandır.- Divanın daimi üyesi  değildir.-Gerektiği zaman toplantılara katılırdı.-Yeniçeri ocağı hakkında bilgi ve düşüncelerini arz ederdi.-Padişahın ve sarayın ve İstanbul’un güvenliğinden soruludur.-Doğrudan padişaha bağlıdır   

Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilir.
Lütfen sisteme giriş yapın veya kayıt olun.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved